Chuo cha Haydom Institute of Health Sciences: Kozi zinazotolewa, Maombi ya Udahili, Ada za Masomo, na Fomu za Kujiunga

Haydom Institute of Health Sciences (HIHS) ni taasisi ya elimu ya afya inayomilikiwa na Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania (ELCT) Dayosisi ya Mbulu. Chuo hiki kipo katika Wilaya ya Mbulu, Mkoa wa Manyara, takriban kilomita 80 kutoka mji wa Babati, makao makuu ya mkoa.

Chuo kilianzishwa mwaka 1971 kama Shule ya Awali ya Uuguzi kwa lengo la kuzalisha wasaidizi wa uuguzi kwa ajili ya kusaidia utoaji wa huduma za afya katika Hospitali ya Haydom Lutheran. Mwaka 1982, shule ilipandishwa hadhi kuwa chuo cha kutoa mafunzo ya uuguzi na ukunga katika ngazi ya cheti, na kufunguliwa rasmi na Hayati Rais wa Tanzania, Mwalimu J.K. Nyerere mwaka 1984. Mwaka 1994, chuo kilianza kutoa Diploma ya Uuguzi na Ukunga na kubadilisha jina kuwa Haydom School of Nursing. Mwaka 2016, programu mpya za Clinical Medicine na Laboratory Science Technician zilianzishwa, na mwaka 2017 jina likabadilishwa kuwa Haydom Institute of Health Sciences.

Katika makala hii, tutajadili kwa kina sifa za kujiunga na programu za cheti na diploma, orodha ya kozi zinazotolewa na chuo, ada za masomo, ratiba ya udahili na matukio muhimu, utaratibu wa udahili kwa waombaji wa kozi za afya na zisizo za afya, jinsi ya kutuma maombi ya udahili mtandaoni, vidokezo muhimu na tahadhari kwa waombaji, majina ya waliochaguliwa kujiunga na chuo, jinsi ya kupata maelekezo ya kujiunga na chuo, fursa za ufadhili wa masomo, na mawasiliano ya chuo.

Sifa za Jumla za Kujiunga na Programu za Cheti na Diploma katika Chuo cha Haydom Institute of Health Sciences

Ili kujiunga na programu za cheti na diploma katika Haydom Institute of Health Sciences, waombaji wanapaswa kuwa na sifa zifuatazo:

• Cheti (NTA Level 4): Waombaji wanapaswa kuwa na ufaulu wa angalau D nne katika masomo ya sayansi kwenye mtihani wa kidato cha nne (CSEE).
• Diploma (NTA Level 5-6): Waombaji wanapaswa kuwa na ufaulu wa angalau D nne katika masomo ya sayansi kwenye mtihani wa kidato cha nne (CSEE).

Orodha ya Kozi Zinazotolewa na Chuo cha Haydom Institute of Health Sciences na Ada za Masomo

Haydom Institute of Health Sciences inatoa programu zifuatazo katika ngazi za cheti na diploma:

1. Clinical Medicine (NTA Level 4-6): Programu hii inatoa mafunzo ya utabibu wa kliniki kwa wanafunzi wanaotaka kuwa waganga wa kawaida.
2. Medical Laboratory Sciences (NTA Level 4-6): Programu hii inatoa mafunzo ya sayansi ya maabara ya matibabu kwa wanafunzi wanaotaka kuwa wataalamu wa maabara.
3. Nursing and Midwifery (NTA Level 4-6): Programu hii inatoa mafunzo ya uuguzi na ukunga kwa wanafunzi wanaotaka kuwa wauguzi na wakunga.
4. Pharmaceutical Sciences (NTA Level 4-6): Programu hii inatoa mafunzo ya sayansi ya famasia kwa wanafunzi wanaotaka kuwa wataalamu wa famasia.
5. Diagnostic Radiography (NTA Level 4-6): Programu hii inatoa mafunzo ya radiografia ya uchunguzi kwa wanafunzi wanaotaka kuwa wataalamu wa radiografia.

Ada za Masomo:

Ada za masomo hutofautiana kulingana na programu na ngazi ya masomo. Kwa maelezo ya kina kuhusu ada za masomo, tafadhali tembelea tovuti rasmi ya chuo kupitia https://www.hihs.ac.tz au wasiliana na chuo moja kwa moja kwa kutumia maelezo ya mawasiliano yaliyotolewa mwishoni mwa makala hii.

Jina la Kozi	Sifa Za Kujiunga	Muda wa Masomo (Yrs)	Nafasi za Udahili	Ada ya Masomo
Technician Certificate in Diagnostic Radiography	Holders  of  Certificate  of  Secondary  Education  Examination  (CSEE) with D Passes in Chemistry, Biology ,physics, Basic Mathematics and English Language.	2	100	Local Fee: TSH. 3,692,900/= , Foreigner Fee: USD 1,348/=
Ordinary Diploma in Clinical Medicine	Holders  of  Certificate  of  Secondary  Education  Examination  (CSEE) with  four  (4)  passes  in  non-religious  subjects  including  Chemistry, Biology    and    Physics/Engineering    Sciences.   A   pass    in    Basic Mathematics and English Language is an added advantage.	3	120	Local Fee: TSH. 2,790,900/= , Foreigner Fee: USD 2,500/=
Ordinary Diploma in Medical Laboratory Sciences	Holders  of  Certificate  of  Secondary  Education  Examination  (CSEE) with  At  Least  four  (4)  Passes  in  non-religious  Subjects  including Chemistry, Biology, Physics/Engineering sciences/Basic Mathematics and English Language.	3	100	Local Fee: TSH. 2,790,900/= , Foreigner Fee: USD 2,500/=
Ordinary Diploma in Nursing and Midwifery	Holders  of  Certificate  of  Secondary  Education  Examination  (CSEE) with  at  least  four  (4)  passes  in  non-religious  subjects  including Chemistry, Biology and Physics/Engineering Sciences. A pass in Basic Mathematics and English Language is an added advantage.	3	120	Local Fee: TSH. 2,560,900/= , Foreigner Fee: USD 2,500/=
Ordinary Diploma in Pharmaceutical Sciences	Holders  of  Certificate  of  Secondary  Education  Examination  (CSEE) with  At  Least  four  (4)  Passes  in  non-religious  Subjects  including Chemistry  and  Biology.  A  Pass  in  Basic  Mathematics  and  English Language Is An Added Advantage.	3	100	Local Fee: TSH. 3,162,900/= , Foreigner Fee: USD 2,500/=

Ratiba ya Udahili na Matukio Muhimu

Uandikishaji wa wanafunzi unafanyika kulingana na kalenda ya masomo ya kila mwaka wa masomo, ambayo inaweza kupakuliwa kutoka kwenye tovuti ya NACTVET kupitia linki https://www.nactvet.go.tz/storage/public/files/CALENDER-OF-IMPORTANT-ACADEMIC-ACTIVITIES-FOR-2024-2025.pdf.

Kalenda Ya Matukio Muhimu Ya Kitaaluma Ya Nacte Katika Chuo

Tarehe	Tukio	Wawajibikaji
27 Mei	Kufunguliwa kwa dirisha la Udahili wa Wanafunzi	NACTVET
27 Mei – 30 Juni	Maombi ya Udahili wa Wanafunzi kupitia CAS Awamu ya Kwanza	Waombaji, Taasisi za TVET, Vyuo Vikuu vinavyotoa programu za Afya na Sayansi Shirikishi (HAS)
1 – 8 Julai	Mchakato wa Uchaguzi wa Waombaji wa CAS Awamu ya Kwanza	NACTVET
11 Julai	Kutangazwa kwa matokeo ya uchaguzi wa CAS Awamu ya Kwanza	NACTVET, Waombaji (programu za HAS), Taasisi za TVET, Vyuo Vikuu vinavyotoa HAS
11 Julai – 10 Agosti	Maombi ya Udahili wa Wanafunzi kupitia CAS Awamu ya Pili	NACTVET
11 – 16 Agosti	Mchakato wa Uchaguzi wa Waombaji wa CAS Awamu ya Pili	NACTVET
16 Agosti	Kutangazwa kwa matokeo ya uchaguzi wa CAS Awamu ya Pili	NACTVET, Waombaji
16 – 30 Agosti	Maombi ya Udahili wa Wanafunzi kupitia CAS Awamu ya Tatu	NACTVET
31 Agosti – 4 Septemba	Mchakato wa Uchaguzi wa Waombaji wa CAS Awamu ya Tatu	NACTVET
4 Septemba	Kutangazwa kwa matokeo ya uchaguzi wa CAS Awamu ya Tatu	NACTVET, Taasisi za TVET na Waombaji
4 – 13 Septemba	Maombi ya Udahili wa Wanafunzi kupitia CAS Awamu ya Nne	NACTVET
14 – 18 Septemba	Mchakato wa Uchaguzi wa Waombaji wa CAS Awamu ya Nne	NACTVET
18 Septemba	Kutangazwa kwa matokeo ya uchaguzi wa CAS Awamu ya Nne	NACTVET, Taasisi za TVET na Waombaji
18 – 28 Septemba	Maombi ya Udahili wa Wanafunzi kupitia CAS Awamu ya Tano	NACTVET, Taasisi za TVET na Waombaji
29 Septemba – 3 Oktoba	Mchakato wa Uchaguzi wa Waombaji wa CAS Awamu ya Tano	NACTVET
3 Oktoba	Kutangazwa kwa matokeo ya uchaguzi wa CAS Awamu ya Tano	NACTVET, Taasisi za TVET na Waombaji
27 Mei – 16 Julai	Maombi ya udahili katika Taasisi za TVET zinazotoa programu zisizo za HAS, na programu za HAS zinazotolewa Zanzibar, Awamu ya Kwanza	Waombaji, Taasisi za TVET na Vyuo Vikuu
17 – 18 Julai	Kamati ya uchaguzi wa udahili wa Taasisi	Taasisi za TVET
19 – 26 Julai	Kuwasilisha majina ya waombaji waliochaguliwa Awamu ya Kwanza kwa ajili ya uhakiki	Taasisi za TVET
27 Julai – 2 Agosti	Mchakato wa uhakiki wa waombaji waliochaguliwa Awamu ya Kwanza	NACTVET
5 Agosti	Kutolewa kwa matokeo ya uhakiki wa waombaji waliochaguliwa Awamu ya Kwanza	NACTVET
5 Agosti – 18 Septemba	Maombi ya udahili katika Taasisi za TVET zinazotoa programu zisizo za HAS, na programu za HAS zinazotolewa Zanzibar, Awamu ya Pili	Waombaji, Taasisi za TVET na Vyuo Vikuu
19 – 20 Septemba	Kamati ya uchaguzi wa udahili wa Taasisi	Taasisi za TVET
20 – 27 Septemba	Kuwasilisha majina ya waombaji waliochaguliwa kwa ajili ya uhakiki – Awamu ya Pili	Taasisi za Ufundi na NACTVET
28 Septemba – 1 Oktoba	Mchakato wa uhakiki wa waombaji waliochaguliwa Awamu ya Pili	NACTVET
2 Oktoba	Kutolewa kwa matokeo ya uhakiki wa waombaji waliochaguliwa Awamu ya Pili	NACTVET
2 Oktoba – 30 Agosti	Waombaji wa programu za VET kwa mwaka ujao	Waombaji na TVETIs / VET Centres
7 Oktoba	Ufunguzi wa Mwaka wa Masomo wa Taasisi za Ufundi	Taasisi za TVET, Vyuo Vikuu vinavyotoa Stashahada na Cheti cha NTA
7 Oktoba – 30 Novemba	Usajili wa wanafunzi walioanza masomo katika mfumo wa NACTVET	Taasisi za TVET, Vyuo Vikuu vinavyotoa Stashahada na Cheti
7 – 25 Oktoba	Uhamisho wa Mtandaoni kwa Wanafunzi Wanaoendelea	Wanafunzi, Taasisi za TVET na NACTVET
7 – 19 Oktoba	Uhamisho kati ya programu kwa waombaji waliochaguliwa	Taasisi za TVET
20 – 25 Oktoba	Uhakiki na Uthibitisho wa wanafunzi waliohamishwa kati ya programu	NACTVET
17 – 28 Juni	Mtihani wa Kitaifa wa NVAVETA na VET Centres
15 Julai	Kuanza kwa Muhula wa Pili wa Mafunzo ya VET	Taasisi za TVET / VET Centres
21 Agosti – 20 Septemba	Usambazaji wa fomu za Mtihani wa Kitaifa wa VET wa Desemba	VETA
4 – 7 Novemba	Mchakato wa wanafunzi waliochaguliwa kujiunga na programu za VET	VETA, VET Centres
29 Novemba	Kutolewa kwa matokeo ya uchaguzi wa waombaji kujiunga na programu za VET
2 – 13 Desemba	Kufanyika kwa Mtihani wa Kitaifa wa VET wa Desemba	Watahiniwa na TVETIs / VET Centres
1 – 30 Januari	Usajili wa wanafunzi wa VET (AMALI) katika Mfumo wa NACTVET	Shule za Sekondari zinazotekeleza Elimu ya Amali
20 – 31 Januari	Kuwasilisha maombi ya udahili wa wanafunzi kwa intake ya Machi	NACTVET na Taasisi za TVET
7 Februari	Kutangaza Orodha ya Taasisi za Ufundi zitakazodahili wanafunzi kwa Intake ya Machi	NACTVET
10 Februari	Kufunguliwa kwa dirisha la Udahili wa Wanafunzi kwa Intake ya Machi	NACTVET, Taasisi za TVET na Waombaji

Mchakato wa udahili katika Haydom Institute of Health Sciences unaanza rasmi Mei 27 kwa kufunguliwa kwa dirisha la udahili kupitia mfumo wa CAS, na kufuatiwa na awamu mbili za uchaguzi na uhakiki wa waombaji hadi Oktoba 3. Aidha, mchakato wa udahili kwa programu zisizo za HAS unaanza Mei 27 hadi Julai 16 kwa awamu ya kwanza, na awamu ya pili kuendelea hadi Septemba 18. Matokeo ya uchaguzi na uhakiki hutolewa mara baada ya kila awamu kukamilika katika chuo cha Haydom Institute of Health Sciences.

Utaratibu wa Udahili katika Haydom Institute of Health Sciences kwa Waombaji wa Kozi za Afya

Kwa waombaji wa kozi za Afya na Sayansi Shirikishi katika Haydom Institute of Health Sciences, wanapaswa kuwasilisha maombi yao kupitia Mfumo wa Udahili wa Pamoja (Central Admission System-CAS) unaopatikana katika tovuti ya Baraza la Taifa la Elimu ya Ufundi na Mafunzo ya Ufundi Stadi (NACTVET) kupitia www.nactvet.go.tz.

Orodha ya kozi zinazotolewa imeorodheshwa kwenye Kitabu cha Mwongozo wa Udahili kwa Mwaka wa Masomo, ambacho kinapatikana kwenye tovuti ya Baraza (www.nactvet.go.tz) au kupitia linki https://nactvet.go.tz/storage/public/files/GUIDEBOOK_FOR_ALL_UNIVERSITIES_2025_2026.pdf. Waombaji wote wanashauriwa kusoma mwongozo huo ili kupata taarifa sahihi kabla ya kuwasilisha maombi yao.

Jinsi ya Kutuma Maombi ya Udahili kwa Waombaji wa Kozi za Afya na Sayansi Shirikishi

Nyaraka Zinazohitajika kwa Maombi ya Mtandaoni:

• Barua pepe inayofanya kazi (VALID working email address)
• Namba ya simu ya mkononi inayofanya kazi

Mwongozo wa Hatua kwa Hatua wa Jinsi ya Kutuma Maombi Mtandaoni:

1. Kuunda Akaunti kwenye Mfumo wa CAS:
   • Tembelea tovuti ya NACTVET kupitia www.nactvet.go.tz.
   • Bofya kwenye sehemu ya “Central Admission System (CAS)”.
   • Chagua “Create Account” na ujaze taarifa zako binafsi kama inavyotakiwa.
2. Kujaza Fomu ya Maombi:
   • Ingia kwenye akaunti yako ya CAS kwa kutumia jina la mtumiaji na nenosiri ulilounda.
   • Jaza fomu ya maombi kwa usahihi, ikijumuisha kuchagua programu unayotaka kusoma na kutoa taarifa zako binafsi.
3. Kupakia Nyaraka Zinazohitajika:
   • Pakia nakala za vyeti vyako vya elimu, cheti cha kuzaliwa au kitambulisho cha taifa, na picha ndogo (passport size).
4. Kukamilisha Mchakato wa Maombi:
   • Kagua taarifa zako zote kuhakikisha ziko sahihi.
   • Lipa ada ya maombi kama inavyotakiwa.
   • Wasilisha maombi yako na uhifadhi nakala ya uthibitisho wa malipo na maombi kwa matumizi ya baadaye.

Ada za Maombi na Njia za Malipo:

• Ada ya maombi ni Tshs. 15,000/= kwa kila chuo na kiwango cha juu cha Tshs. 45,000/= kwa chaguo zingine (Ada hii hairudishwi).
• Malipo yanaweza kufanyika kupitia benki, malipo ya mtandaoni, au simu za mkononi kama inavyoelekezwa kwenye mfumo wa CAS.

Utaratibu wa Udahili katika Haydom Institute of Health Sciences kwa Waombaji wa Kozi Zisizo za Afya

Waombaji wa kozi zisizo za Afya na Sayansi Shirikishi wanatakiwa kutuma maombi yao moja kwa moja katika mfumo wa maombi ya udahili wa chuo cha Haydom Institute of Health Sciences.

Jinsi ya Kutuma Maombi ya Udahili kwa Waombaji wa Kozi Zisizo za Afya

Nyaraka Zinazohitajika kwa Maombi ya Mtandaoni:

• Barua pepe inayofanya kazi (VALID working email address)
• Namba ya simu ya mkononi inayofanya kazi

Mwongozo wa Hatua kwa Hatua wa Jinsi ya Kutuma Maombi Mtandaoni:

1. Pata Taarifa za Dirisha la Udahili:
   • Tembelea tovuti ya NACTVET (www.nacte.go.tz) ili kupata kalenda ya masomo na tarehe rasmi za ufunguzi wa dirisha la udahili.
   • Sikiliza matangazo ya udahili kupitia vyombo vya habari na tovuti za vyuo unavyovipendelea.
   • Soma vigezo vya kujiunga (entry requirements) kwa kila kozi.
2. Andaa Nyaraka Muhimu:
   • Cheti cha kuzaliwa au kitambulisho (NIDA).
   • Vyeti vya elimu (kidato cha nne/sita au vyeti vya awali).
   • Picha ndogo (passport size).
   • Barua za utambulisho (kama zinahitajika).
3. Tuma Maombi Moja kwa Moja Kwenye Chuo:
   • Tembelea tovuti ya chuo (https://www.hihs.ac.tz) na fuata maelekezo ya kutuma maombi (Online Application System).
   • Jaza fomu ya maombi mtandaoni au kwa karatasi (kama chuo kinavyoruhusu).
   • Hakikisha umejaza taarifa zako kwa usahihi na kuambatisha nyaraka zinazohitajika.
   • Lipa ada ya maombi kama inavyotakiwa na hakikisha unatunza risiti.
4. Chuo Kinasindika na Kuchagua Waombaji:
   • Chuo kitapokea na kuchakata maombi yako.
   • Chuo kitafanya uchaguzi wa waombaji kulingana na sifa na ushindani.
   • Chuo kitatangaza majina ya waliochaguliwa kupitia tovuti yake au kwa njia nyingine rasmi.

Vidokezo Muhimu na Tahadhari kwa Waombaji

• Ni muhimu kusoma na kuelewa mwongozo wa udahili uliotolewa na NACTVET. Mwongozo huo unapatikana kupitia linki https://www.nactvet.go.tz/storage/public/files/GUIDEBOOK_FOR_ALL_NTA_2025_2026_UPDATED.pdf.
• Epuka mawakala au washauri wasio rasmi wanaodai kusaidia katika mchakato wa maombi.
• Hakikisha taarifa zote unazotoa ni sahihi na za kweli ili kuepuka matatizo ya baadaye.

Majina ya Waliochaguliwa Kujiunga na Haydom Institute of Health Sciences

Jinsi ya Kujua Kama Umechaguliwa:

1. Kwa Waombaji wa Kozi za Afya:
   • Ingia kwenye akaunti yako ya CAS kupitia https://tvetims.nacte.go.tz/Login.jsp ili kuona hali ya maombi yako.
2. Kwa Waombaji wa Kozi Zisizo za Afya:
   • Tembelea tovuti rasmi ya chuo (https://www.hihs.ac.tz) na tafuta sehemu ya ‘Matangazo’ au ‘Announcements’.
   • Bofya kwenye linki ya “Majina ya Waliochaguliwa” na pakua orodha katika fomati ya PDF.
   • Tafuta jina lako kwenye orodha au hifadhi PDF kwa matumizi ya baadaye.

Jinsi ya Kupata Maelekezo ya Kujiunga na Haydom Institute of Health Sciences

Baada ya kujua kama umechaguliwa, hatua inayofuata ni kupakua maelekezo ya kujiunga (joining instructions). Maelekezo haya yanajumuisha taarifa muhimu kuhusu tarehe za kuripoti, vifaa vinavyohitajika, na mambo mengine muhimu kwa wanafunzi wapya.

Jinsi ya Kupata Maelekezo ya Kujiunga:

• Tembelea tovuti rasmi ya chuo (https://www.hihs.ac.tz) na tafuta sehemu ya ‘Joining Instructions’.
• Pakua maelekezo hayo katika fomati ya PDF na yasome kwa makini ili kujiandaa ipasavyo kwa kuanza masomo.

Fursa za Ufadhili wa Masomo kwa Wanafunzi wa Haydom Institute of Health Sciences

Wanafunzi wa Haydom Institute of Health Sciences wanaweza kupata fursa za ufadhili kupitia mikopo ya Bodi ya Mikopo ya Elimu ya Juu (HESLB). Mikopo hii inapatikana kwa wanafunzi wa baadhi ya kozi za Afya na Sayansi Shirikishi, Elimu na Mafunzo ya Ufundi, Usafirishaji na Usafiri, Uhandisi wa Nishati, Sayansi ya Madini na Ardhi, Kilimo na Mifugo.

Jinsi ya Kuomba Mkopo wa HESLB:

• Soma mwongozo wa utoaji wa mikopo ya HESLB kwa wanafunzi wa cheti na diploma unaopatikana hapa: https://heslb.go.tz/assets/pdf/Guidelines_and_Criteria_for_Loans_Issuance_-_Diploma_2024_2025.pdf.
• Fuata maelekezo yaliyotolewa katika mwongozo huo ili kuwasilisha maombi yako ya mkopo kwa wakati na kwa usahihi.

Mawasiliano ya Haydom Institute of Health Sciences

Ikiwa unakutana na changamoto zozote au unahitaji maelezo zaidi, unaweza kuwasiliana na Haydom Institute of Health Sciences kupitia:

• Anwani: P. O. BOX 9001 HAYDOM, MBULU – MANYARA
• Simu: 0752744658
• Barua pepe: [email protected]
• Tovuti: https://www.hihs.ac.tz

Pia, unaweza kuwasiliana na NACTVET moja kwa moja kupitia:

• Makao Makuu (Dar es Salaam): 0738 253421 / 0736 310311 / 0738 353923 / 0736 444564 / 0736 222846 au andika kwa [email protected]
• Mawasiliano ya Kanda:
  • Kanda ya Kusini (Mtwara): 0735 376020 / 0735 720198
  • Kanda ya Kaskazini (Arusha): 0735 373223
  • Kanda ya Magharibi (Tabora): 0262 604533 / 0736 730073 / 0716 459811
  • Kanda ya Kati (Dodoma): 0262323121
  • Kanda ya Ziwa (Mwanza): 028 2981232 / 0736 444562 / 0739 313602
  • Zanzibar: 0733 435208 / 0736 444566
  • Kanda ya Nyanda za Juu Kusini (Mbeya): 0737 587575 / 0737 928892

Hitimisho

Kusoma katika Haydom Institute of Health Sciences kunakupa fursa ya kupata elimu bora katika fani za afya, chini ya mazingira mazuri ya kujifunza na wahadhiri wenye uzoefu. Chuo hiki kinajivunia historia yake ya muda mrefu katika kutoa wataalamu wa afya wenye ujuzi na maadili mema. Kwa maelezo zaidi na rasilimali za ziada, tafadhali tembelea tovuti rasmi ya chuo au wasiliana nao moja kwa moja kupitia maelezo ya mawasiliano yaliyotolewa.